Powodów do uprawy konopi może być wiele, ale większość ludzi podejmuje się tej szlachetnej działalności ze względu na unikalne związki, które zawiera ta roślina. Najbardziej znane i najczęściej poszukiwane są bez wątpienia kannabinoidy, ale nie są bynajmniej jedyne. Jakie są najważniejsze substancje w konopiach i co mówi o nich nauka?
Do tej pory w konopiach zidentyfikowano ponad 500 związków – z czego ponad sto fitokannabinoidów (kannabinoidów pochodzenia naturalnego), ponad sto różnych terpenów, ponad trzydzieści flawonoidów, fenole, alkaloidy i inne substancje. Różne odmiany konopi mają specyficzny skład tych substancji i dzięki temu mogą się od siebie zasadniczo różnić.
Jakie kannabinoidy występują w konopiach
Kannabinoidy zostały nazwane od konopi (łac. Cannabis), ponieważ w naturze występują głównie w tej roślinie. W mniejszych ilościach znajdziemy je jednak także w innych gatunkach, takich jak pieprzowiec opojny czy echinacea. Kannabinoidy działają na receptory układu endokannabinoidowego (CB₁ i CB₂) w naszym ciele. Receptory CB₁ znajdują się przede wszystkim w mózgu i układzie nerwowym, wpływają na nastrój, pamięć i odczuwanie bólu. Receptory CB₂ regulują reakcję układu odpornościowego i reakcje zapalne. To właśnie działanie kannabinoidów na receptory ECS jest przyczyną wielu efektów konopi na ludzki organizm.
W największych ilościach w konopiach występują dwa kannabinoidy – THC i CBD. Tetrahydrokannabinol (THC) ma działanie psychoaktywne, łagodzi ból i przypisuje mu się inne istotne właściwości lecznicze. Kannabidiol (CBD) nie działa odurzająco i wykazano, że jest skuteczny przeciw napadom padaczkowym i lękowi.
Pozostałe kannabinoidy (CBG, CBN, CBC i inne) nazywamy minorowymi lub rzadkimi, ponieważ występują w konopiach w mniejszych ilościach. Nie oznacza to jednak, że są mniej wartościowe. Chociaż nasza obecna wiedza o farmakologii minorowych kannabinoidów jest skromna, szereg badań klinicznych sugeruje, że mogą one przynosić korzyści w leczeniu wielu chorób, na przykład bólu neuropatycznego, chorób neurodegeneracyjnych, epilepsji, nowotworów i problemów skórnych.
Jakie terpeny i terpenoidy występują w konopiach
Terpeny to związki, które stanowią istotną część olejków eterycznych roślin. Te lotne substancje odpowiadają za charakterystyczny zapach wielu roślin. Terpenoidy powstają w wyniku utleniania terpenów i są nieco mniej lotne, a często mają bardziej złożony smak i aromat.
Jeśli jakaś odmiana pachnie cytrusami, to dzięki zawartości limonenu, który znajdziemy w konopiach także w skórce cytryny. Podobnie konopie mogą zawierać pinen (żywica drzew iglastych), linalol (lawenda) i ponad sto innych terpenów. Oprócz zawartości kannabinoidów to właśnie unikalny skład terpenów odróżnia od siebie poszczególne odmiany.
Według badań terpeny wykazują z kannabinoidami synergiczne działanie, które nazywamy „entourage effect” (efekt otoczenia). Na przykład w przypadku mircenu (mango, bazylia, trawa cytrynowa) wykazano działanie uspokajające. Wartość terapeutyczną ma również beta-kariofilen, który dzięki zdolności wiązania się z receptorem CB₂ zyskał określenie kanabimimetyk, czyli substancja o działaniu naśladującym kannabinoidy.
Jakie flawonoidy występują w konopiach
Flawonoidy są często pomijaną częścią konopi i występują w całym królestwie roślin. Związki te nadają kolor jeżynom, czarnej porzeczce czy czerwonej kapuście, a ich nazwa została wywiedziona z łacińskiego słowa flavus – żółty.
Podobnie jak w innych roślinach flawonoidy wpływają na pigmentację konopi. Intensywnie fioletowy kolor niektórych odmian jest spowodowany flawonoidami zwanymi antocyjanami. Dla konopi unikalne są dwa flawonoidy – kanflawina A i kanflawina B, które wykazują działanie antyproliferacyjne i są przedmiotem badań naukowych. Innymi flawonoidami naturalnie występującymi w konopiach są kwercetyna, apigenina lub kemferol.
Jakie alkaloidy występują w konopiach
W konopiach odkryto dwa alkaloidy spermidynowe. W 1975 roku z korzeni konopi wyizolowano pierwszy z nich – cannabisativin. Później ten sam związek uzyskano z suchych liści i łodyg tajskiej odmiany. Rok po odkryciu cannabisativinu wyizolowano drugi alkaloid spermidynowy, a mianowicie anhydrocannabisativin, i to z suchych liści oraz małych łodyg meksykańskiej odmiany uprawianej w Mississippi.
Oprócz wyżej wymienionych substancji w roślinach konopi odkryto 42 niekannabinoidowe fenole. W naturze związki te są produkowane przez rośliny i mikroorganizmy, czasem w reakcji na atak patogenów, owadów, promieniowanie UV lub uszkodzenie. Ponieważ fenole występują w żywności i roślinach wykorzystywanych w tradycyjnej medycynie wielu kultur, ich działanie na ludzki organizm jest przedmiotem badań naukowych.
Więcej sprawdzonych informacji o konopiach oraz wskazówek dla hodowców i kolekcjonerów nasion znajdziesz na blogu HiSeeds.